„Od dźwięku do zdrowia – muzyka zamiast nałogu” – pod takim hasłem 28 maja 2026 roku na Uniwersytecie Gdańskim odbyła się wyjątkowa konferencja skierowana do młodzieży ze szkół średnich z województwa pomorskiego. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Zakład Psychologii Klinicznej i Zdrowia Uniwersytetu Gdańskiego oraz Wojewódzki Ośrodek Terapii Uzależnień w Gdańsku. Jego celem było pokazanie, że muzyka może stanowić skuteczne narzędzie wspierające dobrostan psychiczny i alternatywę dla zachowań ryzykownych związanych z używaniem substancji psychoaktywnych.
Konferencję uroczyście otworzyli: dr Tadeusz Jędrzejczyk – z-ca dyrektora Departamentu Zdrowia Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego, Justyna Rozbicka-Stanisławska – dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Terapii Uzależnień w Gdańsku, dr hab. Radosław Kossakowski, prof. UG – Prodziekan ds. Badań Naukowych i Współpracy Międzynarodowej, prof. dr hab. Małgorzata Lipowska – dyrektor Instytutu Psychologii oraz dr hab. Łucja Bieleninik, prof. UG – Kierownik Zakładu Psychologii Klinicznej i Zdrowia.
Program wydarzenia łączył wiedzę naukową z praktycznymi doświadczeniami. Uczestnicy wysłuchali inspirujących wykładów ekspertów Uniwersytetu Gdańskiego. Dr Marcin Szulc, prof. UG, przedstawił aktualny stan wiedzy na temat zdrowotnych konsekwencji używania alkoholu i narkotyków, natomiast dr Wojciech Glac, prof. UG, w przystępny i angażujący sposób wyjaśnił, jak muzyka wpływa na funkcjonowanie ludzkiego mózgu oraz dlaczego może odgrywać istotną rolę w poprawie zdrowia psychicznego.
Istotnym elementem konferencji były warsztaty praktyczne. Młodzież uczestniczyła w zajęciach psychologicznych poświęconych m.in. budowaniu samooceny, odkrywaniu własnych kompetencji, rozwijaniu relacji interpersonalnych oraz rozpoznawaniu i regulowaniu emocji. Dużym zainteresowaniem cieszyły się również warsztaty muzykoterapeutyczne, obejmujące zajęcia songwritingowe, ćwiczenia relaksacyjne oraz trening uważności z wykorzystaniem muzyki.
Równolegle nauczyciele i pedagodzy mogli skorzystać z profesjonalnych konsultacji prowadzonych przez dr Aleksandrę Szulman-Wardal, prof. UG, dotyczących wspierania młodzieży w kryzysach psychicznych oraz działań profilaktycznych w środowisku szkolnym.
Druga część wydarzenia została dedykowana młodzieży uczestniczącej w terapii uzależnień lub korzystającej ze wsparcia specjalistycznych ośrodków na Pomorzu. Uczestnicy przybyli wraz ze swoimi opiekunami i również wzięli udział w specjalnie przygotowanych wykładach oraz warsztatach dostosowanych do ich potrzeb i doświadczeń.
Konferencja została zorganizowana w ramach międzynarodowego projektu FALCO (Fighting Addictions, Improving Lives: Comprehensive Drug Rehabilitation with Music), finansowanego ze środków programu Horyzont Europa. Badania realizowane są w ośmiu krajach przez ponad dwudziestu partnerów naukowych i klinicznych. Uniwersytet Gdański oraz Wojewódzki Ośrodek Terapii Uzależnień w Gdańsku są jedynymi partnerami z Polski, odgrywającymi kluczową rolę w realizacji projektu.
Głównym elementem projektu FALCO są randomizowane badania kliniczne obejmujące 600 osób zmagających się z uzależnieniem od substancji psychoaktywnych. Uczestnicy zostają losowo przydzieleni do jednej z trzech grup: muzykoterapii aktywnej, muzykoterapii receptywnej lub grupy kontrolnej. Wszystkie osoby objęte badaniem otrzymują standardowe leczenie obowiązujące w danym ośrodku, natomiast sesje muzykoterapii prowadzone są przez wykwalifikowanych terapeutów raz w tygodniu przez okres jednego roku.
Projekt ma na celu ocenę wpływu muzykoterapii na motywację do zmiany, ograniczenie głodu substancji psychoaktywnych, poprawę jakości życia oraz wzmacnianie poczucia sprawczości i budowanie nowej tożsamości wolnej od uzależnień. Badacze analizują zarówno efekty krótkoterminowe, jak i długofalowe, obejmujące m.in. nasilenie objawów uzależnienia, poziom depresji, powrót do aktywności zawodowej czy częstotliwość hospitalizacji.
Szczególną wartością projektu jest zaangażowanie tzw. Experts by Experience – osób posiadających własne doświadczenia związane z uzależnieniem. Ich udział pozwala lepiej dostosować działania badawcze do realnych potrzeb pacjentów i zwiększa praktyczne znaczenie uzyskiwanych rezultatów.
Projekt FALCO stanowi ważny krok w rozwoju nowoczesnych, opartych na dowodach naukowych metod leczenia uzależnień. Pokazuje, że muzyka może być nie tylko źródłem przyjemności i rozwoju, ale również skutecznym narzędziem wspierającym zdrowie psychiczne i proces wychodzenia z nałogu. Zaangażowanie pomorskich instytucji w realizację tego przedsięwzięcia potwierdza ich znaczącą rolę w tworzeniu innowacyjnych rozwiązań na rzecz zdrowia publicznego.
Więcej informacji o projekcie FALCO można znaleźć na stronie internetowej projektu oraz w filmie promocyjnym prezentującym jego założenia i cele.: https://www.falco-project.eu/
Link do filmu promocyjnego: https://www.youtube.com/watch?v=JSTFIxiqshU&t=18



