W spotkaniu uczestniczyli interesariusze projektu One HealthGov – przedstawiciele administracji publicznej, ochrony zdrowia, środowiska, nauki oraz organizacji społecznych. Do udziału zaproszeni zostali również reprezentanci Rad Dzielnic Gdańska, którzy aktywnie włączyli się w prace warsztatowe, współtworząc diagnozę wyzwań i propozycje rozwiązań z perspektywy lokalnej. Obecni byli przedstawiciele  Rad Dzielnic: Orunia Górna–Gdańsk Południe, Aniołki, Wrzeszcz Górny oraz Wyspy Sobieszewskiej. Jesteśmy bardzo wdzięczni wszystkim przybyłym osobom za obecność, otwartość i duże zaangażowanie podczas spotkania. Liczymy również, że w kolejnych wydarzeniach organizowanych w ramach projektu One HealthGov dołączą następni reprezentanci Rad Dzielnic Gdańska.

Część wprowadzająca spotkania pokazała, że idea One Health nie jest wyłącznie koncepcją teoretyczną, lecz podejściem, które można skutecznie przekładać na codzienne decyzje samorządowe i realne działania poprawiające jakość życia mieszkańców.

Jako pierwsza głos zabrała Magdalena Gromadzka z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego, która nakreśliła ramy działań podejmowanych w regionie oraz podkreśliła znaczenie współpracy i aktywnego włączania interesariuszy w proces tworzenia rozwiązań. Wskazała, że szczególna rola przypada poziomowi lokalnemu – dzielnicom i społecznościom, które najlepiej identyfikują realne potrzeby mieszkańców.

Następnie Tadeusz Jędrzejczyk zwrócił uwagę na praktyczny wymiar wdrażania podejścia One Health. Podkreślił konieczność przekładania tej idei na konkretne działania podejmowane na poziomie lokalnym – od ograniczania hałasu, przez rozwój terenów zielonych, po tworzenie przestrzeni sprzyjającej zdrowiu, również w otoczeniu placówek medycznych.

W dalszej części spotkania głos oddano uczestnikom reprezentującym różne środowiska i doświadczenia, dzięki czemu dyskusja zyskała jeszcze bardziej praktyczny wymiar.

Dr hab. Aleksandra Jażdżewska, prof. AWFiS, mówiła o znaczeniu aktywności fizycznej oraz dostępności przestrzeni publicznych jako elementów wspierających zdrowie i proces powrotu do niego. Podkreśliła, że odpowiednio zaprojektowana przestrzeń – szczególnie wykorzystująca walory środowiska naturalnego – może odgrywać istotną rolę zarówno w profilaktyce, jak i rehabilitacji.

Stanisław Kalicki z Fundacji Już Pomagam odniósł się do ważnego problemu związanego z brakiem aktualnych informacji o dostępności urządzeń AED w regionie pomorskim oraz w skali całego kraju. Wskazał na potrzebę większego zaangażowania mieszkańców w aktualizowanie danych dotyczących lokalizacji AED, m.in. na mapach Google, co może mieć kluczowe znaczenie w sytuacjach zagrożenia życia.

Część prelekcyjną zamknęło wystąpienie Marcina Turzyńskiego z Pomorskiego Biura Planowania Regionalnego, który pokazał, jak duży wpływ na zdrowie mieszkańców ma planowanie przestrzenne. Decyzje dotyczące zagospodarowania przestrzeni – w tym dostęp do zieleni, organizacja transportu czy ograniczanie hałasu – bezpośrednio przekładają się na jakość życia i zdrowie publiczne.

Wspólny przekaz tej części był jednoznaczny: zdrowie mieszkańców nie jest wyłącznie domeną systemu ochrony zdrowia, lecz efektem wielu decyzji podejmowanych równolegle w różnych obszarach życia społecznego i gospodarczego.

Kluczowym momentem spotkania była część warsztatowa, podczas której uczestnicy reprezentujący różne środowiska wspólnie identyfikowali problemy wpływające na zdrowie mieszkańców w duchu One Health.

Szczególnie cenne okazało się połączenie wiedzy eksperckiej z doświadczeniem praktycznym i znajomością lokalnych realiów. Dzięki temu możliwe było spojrzenie na wyzwania w sposób bardziej kompleksowy, uwzględniający różne poziomy funkcjonowania miasta i regionu.

Praca w grupach pokazała, że mimo różnorodności perspektyw diagnoza problemów jest w dużej mierze wspólna. Najczęściej wskazywano:

  • hałas i jego wpływ na zdrowie, w tym stres oraz zaburzenia snu,
  • pogarszające się zdrowie psychiczne, samotność i przeciążenie,
  • jakość powietrza,
  • niedobór terenów zielonych i presję urbanizacyjną,
  • wyzwania związane z transportem i mobilnością,
  • degradację przestrzeni wspólnych.

Podkreślano, że problemy te są ze sobą powiązane i wzajemnie się wzmacniają, wpływając jednocześnie na zdrowie fizyczne, psychiczne oraz jakość środowiska życia mieszkańców.

Warsztaty nie ograniczyły się jednak do diagnozy. Równie ważna była próba wspólnego wypracowania rozwiązań możliwych do wdrożenia zarówno na poziomie lokalnym, jak i regionalnym.

Wśród proponowanych działań znalazły się m.in.:

  • rozwój i ochrona terenów zielonych,
  • zmiany w organizacji ruchu i wspieranie zrównoważonej mobilności,
  • wykorzystanie danych i narzędzi monitoringu środowiska,
  • działania edukacyjne zwiększające świadomość mieszkańców,
  • rozwój lokalnych form wsparcia społecznego i zdrowotnego,
  • uwzględnianie aspektów zdrowotnych w planowaniu przestrzennym.

Istotnym elementem dyskusji była także refleksja nad tym, jak skuteczniej angażować mieszkańców oraz wzmacniać współpracę między różnymi poziomami zarządzania.

Wnioski ze spotkania

Jednym z najważniejszych wniosków płynących ze spotkania była potrzeba budowania silniejszych relacji między poziomem regionalnym a lokalnym.

Podkreślano znaczenie:

  • większego włączania mieszkańców w procesy decyzyjne,
  • współtworzenia rozwiązań zamiast ich odgórnego wdrażania,
  • wzmacniania dialogu między instytucjami a społecznościami lokalnymi,
  • tworzenia narzędzi wspierających działania na poziomie dzielnic.

Warsztaty pokazały, że skuteczne wdrażanie podejścia One Health wymaga nie tylko wiedzy i strategii, lecz przede wszystkim współpracy, zaufania i wzajemnego zrozumienia.

Spotkanie było elementem szerszego procesu wdrażania podejścia One Health w regionie pomorskim. Zebrane wnioski i rekomendacje stanowić będą istotny materiał dla dalszych działań realizowanych w ramach projektu One HealthGov.

Jednocześnie warsztaty potwierdziły, jak dużą wartość ma łączenie różnych perspektyw – regionalnej, eksperckiej i lokalnej – w myśleniu o zdrowiu i środowisku. Bo zdrowie mieszkańców kształtuje się przede wszystkim tam, gdzie toczy się codzienne życie: w dzielnicach, na ulicach, w przestrzeni wspólnej. Jego jakość zależy zaś od decyzji podejmowanych wspólnie – na styku polityk publicznych i realnych potrzeb mieszkańców.